Japonya’da çalışan ve çocuk sahibi olan yabancılar, Japon çalışanlarla aynı doğum ve ebeveyn izni haklarına sahip. Bu rehberde hamilelik öncesinden ebeveyn izninin sonuna kadar süreci ve ödemeleri anlatıyoruz.
Yabancılar İçin Aynı Haklar
Japonya’da çalışan yabancılar, İşveren Sağlık Sigortası ve İşsizlik Sigortası kapsamında oldukları sürece, doğum ve ebeveyn izniyle ilgili tüm haklardan Japon çalışanlarla birebir aynı şekilde yararlanıyor. Uyruk, bu konuda herhangi bir fark yaratmıyor.
Doğum Öncesi/Sonrası İzin: 14 Hafta
Doğum izni (産前産後休業, sanzen sango kyūgyō) toplam 14 hafta sürüyor: tahmini doğum tarihinden önce 6 hafta (42 gün), doğumdan sonra ise 8 hafta. Bu süre boyunca İşveren Sağlık Sigortası kapsamındaki anneler, günlük ortalama ücretlerinin yaklaşık %67‘si oranında bir doğum ödeneği alıyor.
Ebeveyn İzni (Ikuji Kyūgyō): 2 Yıla Kadar
Doğum izninin ardından, çocuk bakımı için ikuji kyūgyō (育児休業) adı verilen ebeveyn izni başlıyor; bu izin belirli koşullarda 2 yıla kadar uzatılabiliyor. Ödeme oranı zamanla azalıyor: ilk 6 ay için temel maaşın %67‘si, kalan süre için ise %50‘si ödeniyor.
Baba İzni: Sango Papa Ikukyū
Babalar için özel bir “doğum sonrası baba izni” (産後パパ育休, sango papa ikukyū) bulunuyor; doğumdan sonraki 8 hafta içinde kullanılmak üzere toplam 4 haftaya kadar, iki ayrı döneme bölünerek alınabiliyor. Bu, babaların doğumun hemen ardından ve sonrasında farklı zamanlarda evde bulunmasına imkan tanıyor.
2025’ten İtibaren: %80’e Çıkan Yeni Teşvik
Nisan 2025’te yürürlüğe giren “Doğum Sonrası İzin Destek Ödeneği” (出生後休業支援給付金), her iki ebeveyn de en az 14 gün uygun ebeveyn izni kullanırsa, standart %67’lik orana %13’lük bir ek ödeme yaparak toplam oranı brüt maaşın %80’ine çıkarıyor. Bu teşvik, özellikle babaların da izin kullanmasını özendirmek amacıyla getirildi.
Başvuru Süreci
Başvuru işlemleri doğrudan işveren tarafından, çalışan adına Hello Work’e yapılıyor. Şirketiniz bu süreçte her 2 ayda bir gerekli belgeleri sisteme yüklemekle yükümlü; çalışanın kendisinin doğrudan Hello Work’e gitmesi genelde gerekmiyor.
Çocuk Yardımı ile Karışıklık Yapmayın
Ebeveyn izni ödeneği, çocuk sahibi ailelere ayrıca verilen “Çocuk Yardımı” (児童手当, jidō teate) ile karıştırılmamalı; bu iki destek birbirinden bağımsız ve farklı kurumlar/süreçler üzerinden yürütülüyor. Çocuk yardımı, ebeveynin çalışma durumundan bağımsız olarak belediye üzerinden başvurulan, çocuk 18 yaşına gelene kadar düzenli ödenen ayrı bir destek.
Sıkça Sorulan Sorular
Sözleşmeli/yarı zamanlı çalışanlar da bu haklardan yararlanabiliyor mu? Belirli süreli sözleşmeli çalışanlar da, işveren sigortasına belirli bir süre kayıtlıysa genelde bu haklardan yararlanabiliyor; ancak şartlar işyerine göre değişebiliyor, İK departmanıyla teyit etmek öneriliyor.
İzin süresince işten çıkarılabilir miyim? Hayır, doğum ve ebeveyn izni kullanan çalışanların bu sebeple işten çıkarılması yasalarla açıkça yasaklanmış durumda.
Serbest çalışanlar bu haklardan yararlanabiliyor mu? Hayır, bu izin sistemi İşveren Sağlık Sigortası’na bağlı olduğundan, serbest çalışanlar (kojin jigyōnushi) bu haklardan doğrudan yararlanamıyor.
News
