Japonya’da yeni bir eve taşınan yabancıların internetten sonra dikkat etmesi gereken bir diğer önemli konu, elektrik, gaz ve su aboneliklerini zamanında açtırmak. Üçü de ayrı şirketler tarafından yönetiliyor ve her birinin kendine has bir süreci var. Bu rehberde anlatıyoruz.
Genel tavsiye, taşınma tarihinden yaklaşık bir hafta önce başvuruları tamamlamak. Elektrik genelde aynı gün bile aktifleştirilebiliyor, ancak gaz için mutlaka önceden randevu almak gerekiyor -bu yüzden erken davranmak önemli.
Elektrik şirketleri (Tokyo bölgesinde TEPCO gibi) genelde İngilizce destekli online başvuru sayfaları sunuyor, bu da yabancılar için süreci nispeten basitleştiriyor. Yeni adres, telefon numarası, sözleşme sahibinin adı ve başlangıç tarihi bilgileriyle başvuru tamamlanabiliyor; birçok durumda fiziksel bir ziyarete gerek kalmadan, hatta aynı gün içinde hat aktifleştirilebiliyor.

Gaz aboneliği elektrikten farklı olarak bir teknisyenin eve gelip hattı açması ve test etmesini gerektiriyor (Tokyo Gas, Osaka Gas gibi bölgesel sağlayıcılar üzerinden). Bu randevu için evde bulunmanız şart; işlem genelde 20 dakikadan kısa sürüyor ama randevu saatini kaçırmamak gerekiyor. Bu yüzden gaz randevusunu diğer aboneliklerden daha erken planlamak öneriliyor.
Su tedariki genelde belediyeye bağlı yerel su idareleri tarafından yönetiliyor. İsim, adres ve başlangıç tarihi bilgileriyle iletişime geçilerek başvuru yapılabiliyor; çoğu bölgede bu işlem online olarak da başlatılıp durdurulabiliyor.
Birçok kamu hizmeti şirketi İngilizce destek sunsa da, dil bazen zorlayıcı olabiliyor. Japonca bilmeyen ve telefonla başvuru yapan kişiler için bazı şirketler, operatör ile İngilizce, Çince, Korece, İspanyolca ya da Portekizce tercüman arasında üçlü görüşme imkanı sağlıyor.
Elektrik, gaz ve su faturaları genelde banka hesabından otomatik çekim (kōza furikae), kredi kartı ya da konbini (7-Eleven, Lawson gibi marketler) üzerinden nakit ödeme seçenekleriyle karşılanabiliyor. Otomatik çekim genelde en pratik yöntem olarak öneriliyor, çünkü fatura gecikmesi riskini ortadan kaldırıyor; konbini ödemesi ise banka hesabı henüz açılmamış yeni gelenler için pratik bir geçici çözüm.
Taşınırken aboneliği iptal etmem gerekiyor mu? Evet, her üç hizmet için de eski adresteki aboneliğin kapatılması ve yeni adreste yeniden açılması gerekiyor; bazı şirketler bu iki işlemi tek başvuruda birleştirebiliyor.
Gaz randevusuna evde bulunamazsam ne olur? Randevu iptal olur ve yeniden planlanması gerekir; bu da taşınma sürecinizi geciktirebileceğinden, randevu saatine kesinlikle uymak önemli.
Abonelik için Japon banka hesabı şart mı? Genelde evet, faturaların otomatik ödemesi için bir Japon banka hesabı ya da kredi kartı isteniyor; bazı şirketler konbini üzerinden elden ödeme seçeneği de sunabiliyor.
2016’da yürürlüğe giren liberalleşme reformu sayesinde, Japonya’da elektrik artık yalnızca bölgesel tekel şirketlerden değil, 400’ün üzerinde kayıtlı sağlayıcıdan alınabiliyor. Yeni oyuncuların çoğu, geleneksel bölgesel şirketlere kıyasla daha düşük tarifeler ya da yenilenebilir enerji ağırlıklı seçenekler sunarak rekabet ediyor. Sağlayıcı değiştirmek nispeten basit bir süreç: akıllı sayaç kurulumu gerekiyorsa yaklaşık 2 hafta, gerekmiyorsa yalnızca birkaç gün sürüyor. Taşınırken ya da mevcut evde otururken sağlayıcı karşılaştırması yapmak, aylık faturayı düşürmenin kolay bir yolu.
Hane büyüklüğüne göre değişmekle birlikte, tek kişilik bir hanede aylık elektrik faturası genelde 3.000-7.000 yen aralığında, dört kişilik bir ailede ise 8.000-12.000 yen civarında seyrediyor. Kış aylarında ısıtma kullanımı nedeniyle faturalar belirgin şekilde yükselebiliyor; bu yüzden yıllık bütçe planlarken mevsimsel dalgalanmayı da hesaba katmak gerekiyor.
Elektrikte olduğu gibi şehir gazında da (LPG hariç) belirli bölgelerde sağlayıcı seçme özgürlüğü tanınıyor, ancak bu piyasa elektrik kadar rekabetçi değil ve seçenekler bölgeye göre sınırlı kalabiliyor. LPG (tüplü/tank gazı) kullanılan bölgelerde ise fiyatlar şehir gazına göre genelde daha yüksek oluyor; bu farkı taşınmadan önce sormakta fayda var.
>