Japonya’da bir Japon vatandaşıyla ya da Japonya’da kalıcı oturum (PR) sahibi biriyle evlenen yabancılar, “Nihonjin no Haigūsha Tou” (日本人の配偶者等) adı verilen özel bir statü ile ikamet izni alabiliyor. Bu vize, çalışma izni gerektiren diğer vize türlerinden farklı olarak sahibine Japonya’da istediği işte serbestçe çalışma hakkı da tanıyor.
Japonya dışından başvuranlar için süreç, Japonya’daki eşin (ya da vekilinin) göçmenlik bürosuna başvurarak Uygunluk Belgesi (Certificate of Eligibility – COE) almasıyla başlıyor. COE onaylandıktan sonra yurt dışındaki Japon büyükelçiliği ya da konsolosluğuna götürülerek vize damgası basılıyor. Zaten Japonya’da farklı bir statüyle bulunanlar ise doğrudan statü değişikliği başvurusu yapabiliyor. COE değerlendirme süresi başvuru yoğunluğuna göre değişmekle birlikte genellikle 1 ila 3 ay arasında sürüyor.
Başvuruda evliliğin yasal olarak tescillenmiş olması şart; birlikte yaşayan ama resmi nikahı olmayan çiftlere bu vize verilmiyor. İstenen belgeler arasında evlilik cüzdanı/aile kayıt örneği, her iki tarafın da evliliği doğrulayan resmi belgeleri, ilişkinin gerçekliğini gösteren fotoğraflar ve yazışmalar, Japon eşin gelir belgesi (nōzei shōmeisho/kazei shōmeisho) yer alıyor. Evlilik ayrıca ikamet edilen belediyeye de bildirilmiş olmalı. Türkiye’de düzenlenmiş belgelerin Japonca ya da İngilizce tercümelerinin eklenmesi de zorunlu.
Resmi olarak sabit bir minimum gelir rakamı yayınlanmış değil, ancak göçmenlik bürosu hane gelirinin istikrarını, iş durumunu, kira ve diğer sabit giderleri, hane büyüklüğünü değerlendirerek “Japonya’da istikrarlı bir yaşam sürdürülebilir mi” sorusuna bakıyor. Çiftin kendi geliri yetersiz görülürse, Japon eşin ailesi gibi bir kişi sponsor olarak gelir belgelerini sunabiliyor.

Bu vize kategorisinde en sık reddedilme sebebi, evliliğin “gerçekliğinin” ikna edici şekilde kanıtlanamamasıdır. Göçmenlik bürosu; çiftin ortak bir dilde iletişim kurup kuramadığını, birlikte geçirilen zamana dair somut kanıtları (uçak biletleri, fotoğraflar, mesajlaşma geçmişi), yaş farkı ve tanışma hikayesinin tutarlılığını değerlendirebiliyor. Belgelerin eksiksiz ve tutarlı sunulması red riskini azaltıyor.
Vize; duruma göre 5 yıl, 3 yıl, 1 yıl ya da 6 ay geçerlilik süresiyle veriliyor — ilk başvuruda genellikle daha kısa süreler tanınıp, yenilemelerde evliliğin sürekliliği kanıtlandıkça süre uzatılıyor. Bu, göçmenlik bürosunun evliliğin gerçek olup olmadığını zaman içinde değerlendirmesinden kaynaklanıyor.
Bu vize, kalıcı oturum için en hızlı yollardan birini sunuyor: standart 10 yıllık ikamet şartının aksine, Japon eşiyle en az 3 yıl evli olan ve Japonya’da en az 1 yıl ikamet etmiş kişiler kalıcı oturum başvurusu yapabiliyor. Kalıcı oturum statüsü alındıktan sonra vize yenilemeye gerek kalmıyor, yalnızca İkamet Kartının kendisi her 7 yılda bir yenileniyor.
Evlilik biterse ne olur? Boşanma ya da eşin vefatı durumunda bu statü geçerliliğini kaybeder; kişinin farklı bir statüye geçiş yapması gerekir.
Nişanlıyken Japonya’ya gelip orada evlenebilir miyim? Evet, ancak vize başvurusu için evliliğin önce hem kendi ülkenizde/Japonya belediyesinde resmi olarak tescillenmesi gerekiyor.
Bu vize ile her işte çalışabilir miyim? Evet, çalışma vizelerinin aksine bu statüde herhangi bir iş kolunda kısıtlama olmadan çalışılabiliyor.